Przewodnik po Neapolu, część 7. Podziemny Neapol

Mało kto przyjeżdżając do Neapolu wie, że miasta tak naprawdę są dwa.
To właściwe i drugie- pod ziemią- o powierzchni, bagatela, dwóch milionów metrów kwadratowych. Jeśli spacerując po centrum miasta jesteście pewni, że stąpacie po ziemi to, no cóż, tylko się wam wydaje. Pod wami zapewne znajduje się podziemny korytarz, dawny akwedukt, a może nawet pozostałości rzymskiego teatru…

W tej i kolejnej części naszego przewodnika po Neapolu zejdziemy w dół i zobaczymy, co tak naprawdę kryje się pod miastem.
Dzisiaj zaczniemy od miejsca bardziej znanego- “La Napoli Sotterranea”. W kolejnym odcinku opowiemy o mniej popularnym, ale wartym odwiedzenia tunelu burbońskim.

Załóżcie wygodne buty i spakujcie do plecaka polar lub kurtkę (także w środku lata, bo zejdziemy 40 m pod ziemię).
Gotowi? No to schodzimy!

Podziemny Neapol. Kilka słów o historii

Słowo-klucz do zrozumienia, skąd wziął się podziemny Neapol to tuf, główny surowiec budowlany. Wiedzieli o tym już Grecy, którzy budowali z niego świątynie, a w podziemnych jaskiniach przechowywali deszczówkę. Rzymianie rozwinęli ten pomysł tworząc akwedukt.

Z czasem miasto rozrastało się coraz bardziej. Nowe domy budowano z tufu wydobywanego bezpośrednio pod budynkiem, a powstałe jaskinie zamieniano w prywatne zbiorniki wodne. Możecie spotkać się nawet z określeniem podziemnego Neapolu jako lustrzanego odbicia miasta- im wyższy budynek, tym głębsza jaskinia pod nim.

Po epidemii cholery w 1885 roku konieczne było wybudowanie nowego akweduktu, a dotychczasowy porzucono do czasu II wojny światowej.
Wtedy podziemne jaskinie służyły jako schrony dla mieszkańców. Dzisiaj zwiedzając podziemny Neapol zobaczycie wyryte na ścianach napisy i rysunki. Świadectwa nadziei i strachu pozostawione przez ludzi, którzy ukrywali się tam przed bombardowaniami.

Po wojnie podziemie ponownie porzucono do lat ‘70. Wtedy zaczęły powstawać stowarzyszenia, które zajęły się sprzątaniem poszczególnych odcinków, a od lat ‘80 organizowały pierwsze wycieczki z przewodnikiem.
Dwa główne stowarzyszenia to LAES (działa w okolicy Piazza Trieste e Trento) oraz Associazione Napoli Sotterranea (via San Gaetano).

“Pozzari” i “il Munaciello”

Długo do akweduktu można było dostać się tylko poprzez studnie (wł. “pozzi”), które znajdowały się na podwórzach bogatych domostw. Od tego słowa pochodzi ówczesna nazwa zawodu “pozzari” czyli studzienkarzy. Byli to niskiego wzrostu mężczyźni, ubrani w strój podobny do mnisiego habitu, którzy schodzili w dół po stromych ścianach studni, by ją wyczyścić. Zawód był niebezpieczny, ale miał też swoje “korzyści”- dojście do domów bogatych mieszkańców w celu zabrania czegoś lub schadzek.

Według legend, by ukryć przed mężami pochodzenie drobnych upominków pozostawianych przez pozzari, niewierne damy opowiadały historię o “munaciello” czyli duszku, opiekunie mieszkań. Miał on pozostawiać drobne upominki młodym damom lub- na odwrót- odpowiadał za zniknięcie czegoś w przypadku kradzieży.

Do dzisiaj, gdy neapolitańskiej gospodyni coś zniknie, usłyszycie jak przeklina Bogu ducha winnego munaciello. Możecie usłyszeć też powiedzenie: “O’ munaciello: a chi arricchisce e a chi appezzentisce” czyli jednemu przynosi szczęście a drugiemu pecha.

Co zobaczcie pod ziemią?

Zwiedzając podziemny Neapol zobaczycie nie tylko fragmenty akweduktu i schronu. Znajduje się tam też podziemny ogród, w którym uprawia się bazylię, zieloną pietruszkę, rozmaryn, jagody goji, truskawki i granat.

Po wyjściu na zewnątrz i przejściu przez ulicę zwiedzicie dodatkowo fragmenty rzymskiego amfiteatru, do którego dostaniecie się przez łóżko prywatnego mieszkania. Brzmi dziwnie, ale tak, to prawda, niektórzy Neapolitańczycy mają prywatny dostęp do “swoich” kawałków amfiteatru (!) Dacie wiarę?

View this post on Instagram

#napolisotterranea #percorsoufficiale

A post shared by Napoli Sotterranea (@napolisotterranea) on

Ważna informacja: W podziemiach można dojść do małego rzymskiego akweduktu wypełnionego wodą. Idzie się do niego wąskim korytarzem oświecając drogę świeczką. Jeśli macie obawy co do własnego komfortu i samopoczucia (np. klaustrofobia), możecie zostać i poczekać na powrót grupy (około 5-10 minut).

Pod ziemią znajduje się też stacja sejsmiczna.
Tutaj możecie sprawdzić aktualną sytuację, gdyby wzbudzała ona jakiekolwiek Wasze obawy: http://segnalesismiconas.altervista.org/

Podziemny Neapol- informacje praktyczne

Zwiedzanie z Associazione Napoli Sotterranea (ANS) zaczyna się na Piazza San Gaetano 68.
Godziny otwarcia: 10:00- 18:00 (w standardzie jest zwiedzanie po angielsku i włosku).
Koszt: 10 EUR za bilet normalny.
Strona internetowa: https://www.napolisotterranea.org/

Drugim stowarzyszeniem, które oprowadza po Napoli Sotterranea jest LAES. Oprowadza po nim polska przewodniczka Ewa. Jeśli chcecie zwiedzić podziemny Neapol po polsku, poniżej udostępniam do niej kontakt. W komentarzu pod tym postem Ewa napisała kilka słów na temat zwiedzania.

Podziemny Neapol

A presto,

 

 

Daj znać, jeśli wybierasz się do Neapolu lub jeśli zwiedziłeś to miejsce, chętnie poznamy twoje wrażenia.
Chcesz pozostać na bieżąco? Zerknij na nasz profil:
* na Facebooku lub
* na Instagramie

Poprzednie części naszego przewodnika po Neapolu:
 1Muzeum Sansevero i Chrystus spowity całunem
 2Najlepsze pizzerie w Neapolu
 3Castel Sant’Elmo i Certosa San Martino
 4Cmentarz Fontanelle
 5Kościół Gesu Nuovo i klasztor św. Klary
 6Marechiaro